Văn hóa xã hội
Thơ ca Hậu Giang góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

[ Cập nhật vào ngày (21/06/2022) ] - [ Số lần xem: 839 ]

Trong tiến trình lịch sử, thơ ca luôn có vai trò quan trọng trong việc tạo nên sức mạnh tinh thần góp phần đấu tranh giải phóng dân tộc. Kế thừa truyền thống tốt đẹp ấy, ngày nay, thơ ca Hậu Giang đã và đang tạo nên một “mặt trận” với những bức tranh bằng ngôn từ đã góp phần quan trọng bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật.


Trong “Thư gửi anh em họa sĩ nhân dịp triển lãm hội họa” năm 1951, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Văn hóa, nghệ thuật cũng là một mặt trận, anh chị em là chiến sĩ trên mặt trận ấy”. Văn hóa, văn nghệ có vai trò, sứ mệnh to lớn, là một mặt trận quan trọng trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, tạo thêm động lực, niềm tin giúp dân tộc ta vượt qua khó khăn, thử thách. Ngày nay, văn hóa, nghệ thuật còn góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phản bác thông tin xuyên tạc của các thế lực thù địch, chống lại âm mưu “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật. Thơ ca Hậu Giang nói riêng, văn học nghệ thuật Hậu Giang nói chung là một bộ phận trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật đã và đang tiếp nối sứ mệnh này.

Trong lịch sử, thơ ca luôn là một “mặt trận” không thể thiếu trong đấu tranh, bảo vệ chủ quyền của đất nước, thể hiện sự căm thù trước các thế lực ngoại xâm. “Nam quốc sơn hà” của Lý Thường Kiệt được xem là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên khẳng định chủ quyền của Việt Nam trên lãnh thổ của mình: “Nam quốc sơn hà Nam đế cư/ Tiệt nhiên phận định tại thiên thư/ Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm/ Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư”. Năm 1428, đất nước ta sạch bóng quân Minh xâm lược, Nguyễn Trãi thay lời nhà vua để viết “Bình Ngô đại cáo”: “Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân/ Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”. Tư tưởng “yên dân” và “trừ bạo” là hai phạm trù luôn song hành và là nền tảng của mọi suy nghĩ, hành động, chiến lược, quyết tâm chiến đấu, chiến thắng của quân dân ta trong cuộc kháng chiến chống kẻ thù xâm lược. Muốn cho nhân dân có được cuộc sống tốt đẹp như vậy thì điều đương nhiên là phải lo trừ bạo, diệt trừ tất cả các thế lực thù địch, ngoại xâm. Còn đối với cụ Nguyễn Đình Chiểu, văn chương cũng có “đạo” của mình: “Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm/ Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà”. “Thuyền” và “bút” cũng là hai phạm trù song hành với hình ảnh ẩn dụ mà cụ Nguyễn Đình Chiểu đã sử dụng để chỉ tác phẩm văn chương. “Đạo” được hiểu là đạo làm người, đạo đối với đất nước. “Mấy thằng gian” có thể hiểu là những kẻ xấu xa, độc ác trong xã hội, bọn cướp nước, bán nước. Đối với nhà thơ Tố Hữu, khoảnh khắc “Từ ấy” đã thay đổi cuộc đời ông: “Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ/ Mặt trời chân lý chói qua tôi”. Đến với tinh thần “thép” trong thơ Hồ Chí Minh: “Nay ở trong thơ nên có thép/Nhà thơ cũng phải biết xung phong”. Theo Bác, thơ ca cũng phải có chất “thép” - một hình ảnh ẩn dụ để nói lên tính chiến đấu, tính xung phong trong thơ ca.

Nghị quyết số 23-NQ/TW, ngày 16-6-2008 của Bộ Chính trị “Về tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới” đã khẳng định: “Văn học, nghệ thuật là lĩnh vực rất quan trọng, đặc biệt tinh tế của văn hoá; là nhu cầu thiết yếu, thể hiện khát vọng chân, thiện, mỹ của con người; là một trong những động lực to lớn trực tiếp góp phần xây dựng nền tảng tinh thần của xã hội và sự phát triển toàn diện của con người Việt Nam”. Tiếp nối tinh thần ấy, thời gian qua, thơ ca Hậu Giang đã và đang phát huy tinh thần yêu nước, phấn đấu cho một nền văn học nghệ thuật phong phú, đa dạng đậm đà bản sắc dân tộc, góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển, văn minh và giàu đẹp. Bên cạnh đó, dù số lượng sáng tác về công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phản bác thông tin xuyên tạc của thế lực thù địch còn khá khiêm tốn, nhưng với tinh thần yêu nước, bản lĩnh chính trị vững vàng từ việc học tập, làm theo tư tưởng đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cũng như tận dụng chất liệu vốn có từ thực tiễn, các nhà thơ Hậu Giang đã cho ra đời những tác phẩm hay, ý nghĩa, đọng lại nhiều ấn tượng tốt đẹp trong lòng độc giả. Bằng những chất liệu đời thường, ngôn từ giản dị, nhà thơ trẻ Huỳnh Ngọc Huy Tùng như để độc giả cảm nhận được tình cảm chân phương của người dân Hậu Giang dành cho Bác Hồ: “Tháng năm này đón Bác vào thăm/ Qua cây cầu xi măng( không quên một thời cầu tre lắc lẻo)/ Nghe câu hát huê tình, dạo một tiếng đờn tài tử/ Bước xuống thăm đồng, bùn ấm áp bàn chân/ Đi dọc bờ kè Xà No nghe sóng nước xôn xao/ Từng đoàn thuyền chở tôm cá về phố chợ/ Nhà máy đường thơm lừng mật ngọt/ Reo vui trong lòng liên khúc ấm no”. Hay những lời khẳng định về nhận thức học tập và làm theo Bác từ vần thơ của nhà thơ Kim Huệ: “Hồ Chí Minh, Hoa đẹp nhất tên Người/ Chí kiên trung, vượt qua bao thử thách/ Minh anh này Bác đem ngày độc lập/ Về cho dân, cho con Lạc cháu Hồng/ Trung với nước hiếu với dân là thế!...”. Hay thể hiện tinh thần quốc tế trong sáng của Bác trong tác phẩm Bác ơi: “Bác ở lại cùng năm châu bốn biển/ Cùng bạn bè quốc tế bao nghĩa tình/ Cùng đấu tranh cho thế giới hòa bình/ Xã hội chủ nghĩa niềm tin vào Đảng” (Hữu Trọng).

Bằng các tác phẩm của mình, các nhà thơ đã tích cực phản ánh sinh động thực tiễn công tác chiến đấu, xây dựng lực lượng; đấu tranh chống các quan điểm sai trái, thù địch, lên án các hành vi tiêu cực; đồng thời, phát hiện, cổ vũ các nhân tố mới, điển hình tiên tiến; vận động các tầng lớp nhân dân tích cực tham gia các phong trào cách mạng của địa phương; nhất là phản ánh sinh động khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đó là bức tranh về một Hậu Giang nghĩa tình với gam màu giản dị mà sắc nét: “Yêu biết mấy nhà tình thương tình nghĩa/ Đảng chăm lo ấm áp lòng dân/ Dân ơn Đảng cùng nhau phấn đấu/ Quyết vươn lên xóa đói thoát nghèo” (Hậu Giang ngày mới - Hoàng Ngọc). Hay bức tranh của nhà thơ Tuyết Băng trước tình hình đại dịch Covid-19: “Bắc Giang, Sài Gòn chi viện cho nhau/ Nơi trước, nơi sau cùng nhau chống dịch/ Miền Bắc nghe đau khi miền Nam thổn thức/ Sức của, sức người nô nức yêu thương”. Sức chiến đấu còn thể hiện qua sáng tác của nhà thơ Nguyễn Anh Mỹ: “Dù ai trở mặt nuốt lời/Thay lòng, đổi dạ tình người nhạt phai/Cho dù mưu chước nghịch loài/Lay sao được ý chí người kiên trung” (Tiếng ru từ đảo xa).

0621-Trong.png
Lãnh đạo tỉnh Hậu Giang luôn quan tâm biểu dương những đóng góp tích cực văn nghệ sĩ


 Trong Nghị quyết Đại hội Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Hậu Giang lần thứ IV, nhiệm kỳ 2020 - 2025 có nêu: “Xây dựng và phát triển nền văn hóa, văn học nghệ thuật tỉnh Hậu Giang hướng đến Chân - Thiện - Mỹ, đậm đà bản sắc dân tộc, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa đặc thù của vùng đất, con người Hậu Giang đoàn kết, nghĩa tình, thủy chung, năng động”. Để góp phần đạt được mục tiêu đó, thơ ca với chức năng vai trò định hướng những giá trị nhân văn trong xã hội, đứng trước những thách thức về “diễn biến hòa bình”, thiết nghĩ, thơ ca Hậu Giang cần phải quan tâm các vấn đề sau:

Một là, đội ngũ văn nghệ sĩ phải luôn tự học tập, bồi dưỡng, rèn luyện bản lĩnh chính trị và tư tưởng vững vàng, tăng tính chiến đấu trong sáng tác để luôn là những “chiến sĩ” trên ‘mặt trận” văn hóa, tư tưởng góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phản bác thông tin xuyên tạc của các thế lực thù địch. Đồng thời, không tham gia bình luận, chia sẻ những thông tin sai trái, xuyên tạc trên mạng xã hội của các thế lực thù địch.

Hai là, thơ ca Hậu Giang phải luôn là bức tranh về sự “đoàn kết, nghĩa tình, thủy chung, năng động”. Trong đó, bức tranh xây dựng quê hương, con người Hậu Giang “Đoàn kết” là bức tranh về sự nhất trí trong Đảng, chính quyền, cán bộ, công chức, viên chức ở các cơ quan, đơn vị và nhân dân trong toàn tỉnh; kiên quyết đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, cục bộ, bè phái. Xây dựng tinh thần đoàn kết là yếu tố quan trọng để thực hiện mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2020 - 2025. Bức tranh xây dựng quê hương, con người Hậu Giang “Nghĩa tình” là bức tranh về sự gắn bó nghĩa tình đồng chí, đồng đội, đồng nghiệp; giữ vững và vun đắp tình Đảng, quân và dân; gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của địa phương, tình làng, nghĩa xóm “tối lửa, tắt đèn có nhau”... Bức tranh xây dựng quê hương, con người Hậu Giang “Thủy chung” là bức tranh đồng bào, đồng chí với nghĩa tình có trước, có sau, đặc biệt là nhân dân, vì mục đích cuối cùng của Đảng là phục vụ nhân dân. Gìn giữ trật tự gia đình và nề nếp gia phong, phát huy các giá trị văn hóa tốt đẹp của gia đình Việt Nam, trọng tâm là tình yêu thủy chung chồng vợ, đức hiếu thảo của con cháu, lòng tôn kính, biết ơn tổ tiên, sống có nghĩa có tình với anh em, họ hàng, làng xóm, đồng chí, đồng đội... Bức tranh xây dựng quê hương, con người Hậu Giang “Năng động” là bức tranh vận dụng thời cơ, cơ hội, yếu tố bên ngoài, bên trong, biến khó khăn thành lợi thế; kêu gọi sự đầu tư hỗ trợ, đặt mục tiêu phát triển quê hương Hậu Giang lên hàng đầu. 

Ba là, phát huy vai trò sáng tạo của đội ngũ văn nghệ sĩ và quần chúng nhân dân Hậu Giang để có nhiều tác phẩm có giá trị cao về tư tưởng và nghệ thuật, thấm nhuần tinh thần nhân văn, dân tộc, dân chủ, tiến bộ, phản ánh chân thật, sinh động, sâu sắc công cuộc xây dựng và phát triển tỉnh nhà. Có cơ chế khuyến khích, động viên, tôn vinh văn nghệ sĩ, các tác phẩm có giá trị cao, thông qua các cuộc thi, liên hoan để họ hăng say sáng tạo. Qua đó, truyền tải nội dung, củng cố, định hướng giáo dục chính trị tư tưởng, ý thức cảnh giác cách mạng cho đội ngũ văn nghệ sĩ trước âm mưu, hoạt động ngày càng tinh vi, xảo quyệt lợi dụng văn học nghệ thuật xâm phạm an ninh quốc gia của các thế lực phản động, thù địch hiện nay.

Bốn là, nâng cao trình độ nhận thức, cảm thụ thẩm mỹ cho quần chúng nhân dân, đặc biệt là học sinh, sinh viên. Được xem là tương lai đất nước, học sinh, sinh viên Hậu Giang cần phải luôn được bồi dưỡng tình yêu quê hương đất nước thông qua thơ ca nói riêng, văn học nghệ thuật nói chung. Tại sao những bài thơ hay, ý nghĩa của văn, nghệ sĩ Hậu Giang ít được phổ biến rộng rãi đến học sinh, sinh viên? Tại sao ít có buổi giao lưu, trò chuyện về thơ ca giữa văn, nghệ sĩ và học sinh, sinh viên? Nên chăng cần có những cuộc thi, giải thương chuyên về sáng tác văn học nghệ thuật cho học sinh, sinh viên tỉnh Hậu Giang? 

Năm là, tăng cường giới thiệu, phổ biến các tác phẩm thơ ca trên phương tiện thông tin đại chúng, nhất là mạng xã hội. Đây cũng được xem là một kênh tuyên truyền, phổ biến hiệu quả và có sức lan tỏa cao, chống lại việc các thế lực thù địch lợi dụng mạng xã hội để xuyên tạc. Một vần thơ hay sẽ như một bông hoa làm đẹp hơn cho khu vực văn học nghệ thuật tỉnh nhà trên diễn dàn mạng xã hội. 

Dù còn nhiều khó khăn, thử thách, đội ngũ văn nghệ sĩ Hậu Giang đã và đang tiên phong, gương mẫu trên “mặt trận” thơ ca, góp phần quan trọng trong đấu tranh, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phản bác thông tin xuyên tạc của các thế lực thù địch. Từ đó, phục vụ đắc lực sự nghiệp xây dựng và phát triển văn học nghệ thuật tỉnh Hậu Giang ngày càng phát triển lên tầm cao mới, xứng tầm với tiềm năng của một vùng đất vốn có truyền thống văn hóa phong phú, đa dạng, đậm đà bản sắc dân tộc, mang tính đặc thù riêng của quê hương Hậu Giang, vùng đất “đoàn kết, nghĩa tình, thủy chung, năng động”.


Tài liệu tham khảo: 
- Đấu tranh với các quan điểm sai trái trên lĩnh vực văn học, nghệ thuật, Tùng Lâm, Tạp chí Cộng sản, đăng tải ngày ngày 01/8/2020.
- Tăng cường đấu tranh chống quan điểm sai trái, thù địch trên lĩnh vực văn học, nghệ thuật, Đại tá, ThS. Nguyễn Mạnh Dũng - Đại tá, TS. Phan Sỹ Thanh, Tạp chí Tuyên giáo (tuyengiao.vn), đăng tải ngày 11/7/2018.
- Vai trò của văn nghệ sĩ trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, chống âm mưu “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực văn học nghệ thuật, NSUT, Nhạc sĩ Sơn Lương, Cổng TTĐT Tỉnh ủy Sóc Trăng, đăng tải ngày 07/12/2020.



Nguyễn Hữu Trọng



Các ý kiến của bạn đọc