Hướng Tới bầu cử ĐBQH và HĐND
Bác Hồ với cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên

[ Cập nhật vào ngày (12/04/2021) ] - [ Số lần xem: 317 ]

Tháng 5 này, chúng ta kỷ niệm 131 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đúng thời điểm cả nước đang tưng bừng chuẩn bị cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026. Những quan điểm, tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên vẫn còn nguyên giá trị, mang tính nền tảng của một chế độ bầu cử thực sự tự do, dân chủ.


Sau cách mạng Tháng Tám năm 1945, giữa muôn vàn khó khăn của một nước mới giành được độc lập, thù trong giặc ngoài, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ương Đảng đã quyết định và khẩn trương triển khai cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Viết về ý nghĩa của cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Tổng tuyển cử tức là tự do, bình đẳng; tức là dân chủ, đoàn kết. Do Tổng tuyển cử mà toàn dân bầu ra Quốc hội. Quốc hội sẽ cử ra Chính phủ. Chính phủ đó thật là Chính phủ của toàn dân”(1)

Để thực thi công việc hệ trọng này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ban hành một loạt sắc lệnh: Sắc lệnh ngày 17/10/1945 về bầu cử quốc dân đại hội; Sắc lệnh số 71 ngày 02/12/1945 bổ khuyết Điều thứ II, Chương V Sắc lệnh ngày 17/10/1945 về thể lệ Tổng tuyển cử; Sắc lệnh số 72 ngày 02/12/1945 bổ khuyết một số đại biểu các tỉnh và thành phố theo Sắc lệnh ngày 17/10/1945 về cuộc Tổng tuyển cử; Sắc lệnh số 76 ngày 18/12/1945 hoãn cuộc Tổng tuyển cử đến ngày 06/01/1946.


 Bác hồ đi bo lhiếu.png

Bác Hồ bỏ phiếu bầu cử tại Hà Nội năm 1960

Ngày 3/9/1945, trong phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu 6 vấn đề cấp bách nhất cần giải quyết, một trong 6 vấn đề đó là phải tổ chức Tổng tuyển cử để bầu ra Quốc hội chính thức và cử ra Chính phủ của dân, đồng thời thành lập Ủy ban dự thảo Hiến pháp.

Cùng với việc chuẩn bị chu đáo cho cuộc bầu cử Quốc hội khóa I, để cổ vũ, động viên nhân dân cả nước tích cực thực hiện quyền lợi và nghĩa vụ của mình, ngày 5/1/1946, trước Tổng tuyển cử một ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có lời kêu gọi toàn dân đi bỏ phiếu: "Ngày mai là một ngày đưa quốc dân ta lên con đường mới mẻ", "là ngày đầu tiên trong lịch sử Việt Nam mà nhân dân ta bắt đầu tận dụng, hưởng quyền dân chủ của mình... Ngày mai, dân ta sẽ tỏ cho các chiến sĩ ở miền Nam rằng: Về mặt trận quân sự, thì các chiến sĩ dùng súng đạn mà chống quân thù. Về mặt chính trị, thì nhân dân dùng lá phiếu mà chống với quân địch. Một lá phiếu cũng có sức lực như một viên đạn". Vì thế mà "ngày mai, tất cả các bạn cử tri, đều phải nhớ đi bầu cử. Ngày mai, mỗi người đều nên vui vẻ hưởng quyền lợi của một người dân độc lập, tự do"... Hưởng ứng lời hiệu triệu thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 6/1/1946, với tinh thần yêu nước nồng nàn và khí thế hào hùng của Cách mạng Tháng Tám, nhân dân ta từ Bắc chí Nam, trên khắp mọi miền của Tổ quốc đã nô nức tham gia bầu cử, bất chấp sự phá hoại điên cuồng của các thế lực xâm lược và chống đối. Cuộc Tổng tuyển cử ngày 6/1/1946 đã diễn ra thành công tốt đẹp. Quốc hội khóa I (1946-1960) ra đời gồm 403 đại biểu..(2


Bác hồ ra mắt.png

Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các thành viên của Chính phủ tuyên thệ nhậm chức

tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa I (2/3/1946) 

Vậy là lần đầu tiên trong lịch sử dân tộc, mọi người dân Việt Nam từ 18 tuổi trở lên, không phân biệt nam nữ, đảng phái, tôn giáo…đều được hưởng quyền bầu cử và ứng cử.

Tiếp đó, Quốc hội khóa II (1960-1964) được bầu ngày 8/5/1960, gồm 453 đại biểu.

 Quốc hội khóa III (1964-1971) được bầu ngày 26/4/1964, gồm 455 đại biểu. 

Quốc hội khóa IV (1971-1975) được bầu ngày 11/4/1971, có 420 đại biểu.

 Quốc hội khóa V (1975-1976) có 424 đại biểu, được bầu ngày 6/4/1975.

Quốc hội khóa VI (1976-1981) - Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam thống nhất được bầu ngày 25/4/1976, với 492 đại biểu.

Quốc hội khóa VII (1981-1987) được bầu ngày 26/4/1981, gồm có 496 đại biểu.

Quốc hội khóa VIII (1987-1992) được bầu ngày 19/4/1987, có 496 đại biểu.

Quốc hội khóa IX (1992-1997) được bầu ngày 19/7/1992, gồm có 395 đại biểu.

Quốc hội khóa X (1997-2002) được bầu ngày 20/7/1997, gồm 450 đại biểu.

Quốc hội khóa XI (2002-2007) được bầu ngày 19/5/2002, có 498 đại biểu.

Quốc hội khóa XII (2007-2011) được bầu ngày 20/5/2007, có 493 đại biểu. 

Quốc hội khóa XIII (2011-2016) được bầu ngày 22/5/2011, với 500 đại biểu.

Quốc hội khóa XIV (2016-2021) được bầu vào ngày 22/5/ 2016, với 496 đại biểu.

Những điều Chủ tịch Hồ Chí Minh viết về bầu cử cách đây 75 năm vẫn mang nhiều ý nghĩa. Trong dịp kỷ niệm 70 năm cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu ra Quốc hội Việt Nam, nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đã khẳng định vai trò to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên ở nước ta. Nguyên Chủ tịch Quốc hội nêu rõ: “Nhờ có thành công của tổng tuyển cử trong một giai đoạn thù trong giặc ngoài như vậy, thì điều đầu tiên chúng ta phải thấy được ý nghĩa của nó chính là quyết sách hết sức đúng đắn của Đảng ta, của Bác Hồ kính yêu của chúng ta. Chủ trương sáng suốt này được thể hiện ở mặt đối nội là tập hợp toàn dân, đoàn kết toàn dân, xây dựng nên Nhà nước đầu tiên - Nhà nước dân chủ nhân dân mà có Quốc hội”.(3)

Nhiều nhà sử học của Việt Nam cho rằng, khi ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã truyền cảm hứng và tạo cơ hội cho nhiều người ứng cử và tranh cử quyết liệt để chọn ra nhân tài giúp nước. Bởi thời đó, có nhiều người rất ngại tham gia ứng cử nhưng được sự khích lệ của Bác Hồ và trong không khí dân chủ mới, nhiều người đã mạnh dạn ra tranh cử. Hà Nội lúc đó có tới 74 ứng cử viên ra tranh cử để chọn ra 06 đại biểu. Những cuộc tiếp xúc cử tri của người tự ứng cử cũng diễn ra rất sôi nổi ở khắp nơi.

Không chỉ thể hiện quan điểm, tư tưởng về một chế độ bầu cử tự do, dân chủ, ngay từ những ngày đầu diễn ra cuộc Tổng tuyển cử, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn đề ra tiêu chuẩn của người đại biểu Quốc hội. Đó là “Tổng tuyển cử là dịp cho toàn thể Quốc dân lựa chọn những người có tài, có đức để gánh vác công việc nước nhà. Những người trúng cử phải ra sức để giữ vững nền độc lập của Tổ quốc, ra sức mưu cầu hạnh phúc của đồng bào”(4).

Nói về quan điểm này, nguyên Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Vũ Mão cho rằng, đó chính là những tiêu chuẩn chung, cốt lõi nhất của người đại biểu Quốc hội và điều này đã được quy định cụ thể trong Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND.

Cuộc tổng tuyển cử 06/01/1946 là cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên và rất mẫu mực, rút ra nhiều bài học sâu sắc, đó cũng chính là những kinh nghiệm quý báu để tổ chức thành công cuộc bầu cử Quốc hội khóa XV sắp tới. Ngày 23/5/2021 là ngày toàn dân tham gia bầu cử, chúng ta mong muốn nhân dân cả nước tích cực tham gia bầu cử. Mỗi người với trách nhiệm cử tri của mình, khi cầm lá phiếu cần cân nhắc bầu ai cho chính xác; và ngày đó, toàn dân Việt Nam sẽ đi bầu cử, bầu đúng, bầu đủ, không bầu hộ, bầu thay.

75 năm trước, hưởng ứng lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cuộc Tổng tuyển cử ngày 06/01 đã thực sự trở thành ngày hội của mọi người dân, với hơn 90% cử tri tham gia bầu cử. Sau 75 năm, bài học quý giá của tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh về Quốc hội và bầu cử Quốc hội vẫn còn nguyên giá trị. Hiện nay, với tinh thần và khí thế mới, chúng ta tin rằng, ngày 23 tháng 5 tới, mỗi cử tri sẽ phát huy quyền và trách nhiệm của mình, hăng hái đi bầu cử để lựa chọn những người thực sự xứng đáng tham gia Quốc hội và HĐND các cấp. Qua đó, Quốc hội các khóa tiếp theo và Quốc hội các khóa tới không ngừng lớn mạnh, đáp ứng những yêu cầu của đất nước, đáp ứng sự tin tưởng của cử tri.

 

 



[1] Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam

[2] Trang Thông tin điện tử tỉnh Quảng Bình

[3] Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam

[4] Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam





Tấn Phong (tổng hợp)



Các ý kiến của bạn đọc




 

  • Tin tiếp theo